Tien jaar geleden kwam ik voor het eerst in Rusland voor een Nederlands liefdadigheidsproject op het platte land, dat de ambitieuze naam `Malaja Gollandia’ (Klein Holland) droeg. In samenwerking met de Russische kerk had een Nederlands landbouwbureau grote plannen gemaakt voor de renovatie en het in bedrijf stellen van een kleine boerderij in het plaatsje Lezje. Na twee maanden werd echter van Nederlandse zijde de samenwerking opgezegd. Bepaalde zaken, zoals het feit dat een derde van de oogst automatisch naar de priester ging, waren voor ons Hollanders moeilijk te verteren. Toch ben ik gebleven, en ook daarna nog enkele malen teruggekomen.
Vandaag, tien jaar later dus, arriveer ik voor de vierde keer in Lezje. De boerin des huizes, Anna Dmitriovna, staat in de keuken hartige broodjes, gevuld met bieslook en ei, te bakken ter ere van mijn komst. Zodra ik de keuken binnenkom slaat ze haar verweerde handen ineen en drukt me vervolgens met tranen in haar ogen tegen zich aan. `Kom binnen, kom binnen! Ooy… kom theedrinken, ik breng zo de broodjes, ga theedrinken!’ roept ze uit. In de gemeenschappelijke woonkamer van de boerderij schenk ik vast heet water in de gebloemde kopjes. Even later komt Anna met één hand op haar slechte heup en in de andere de schaal met broodjes de kamer binnen. Ze wordt dit jaar 75, zegt ze. Je zou haar er zo tien jaar bij geven, maar het Russische leven is zwaar en de levenverwachting als gevolg daarvan een stuk lager. `Maladjets’ verzucht ze, `bravo dat je terug bent gekomen. Maar je moet je nu toch eens Orthodox laten dopen. Zonder God kan men niet leven. Ach, het leven is hier niets veranderd. We werken in de tuin, we gaan naar de kerk, en we drinken wat wodka. Eenvoudiger kan je het niet hebben.’
Als we na de thee rond de boerderij wandelen zie ik dat ze voor zichzelf nog steeds een flinke moestuin onderhoudt. Aardappels, wortels, uien, bieten, aardbeien, bessen en augurken en tomaten in plastic kassen. Het gangbare assortiment op de Russische boerderij. `Helemaal ecologisch, zonder chemicaliën,’voegt Anna eraan toe. Steunend gaat ze op een houten bakje tussen de rijen groenten zitten en sluit een moment haar oude ogen voor de felle zon. Ik zie dat de stukken land die we tien jaar geleden bewerkt hebben alweer met hoog gras zijn overgroeid. Was Klein Holland een project of slechts een projectie van goede bedoelingen? Hoewel in Nederlandse ogen jammerlijk mislukt, draait de boerderij naar Russische begrippen nog prima. Ik pluk een paar zwarte bessen van een stuik. `Eet! Eet! Eet!’ dringt Anna aan `Allemaal vitaminen!’
Geen opmerkingen:
Een reactie posten