Igor, een oude vriend van me met ogen die altijd triest staan, verduidelijkt later op een terras in de stad het één en ander over het Russische strafsysteem. Hij werkt zelf op een soort TBS afdeling in St Petersburg met de meest gevaarlijke gekken. Drugsverslaafden komen terecht in een bewaakt heropvoedingskamp waar bezoekkamers voor de familie zijn. In de `echte’ gevangenis is bezoek maar heel sporadisch toegestaan. Dit heeft van de mannengevangenis in de stad overigens een echte attractie gemaakt. Elke maandag hangen daar de mannen een deken of handdoek uit het raam, om zo de aandacht van hun vrouwen en vriendinnen te trekken, die zich dan hebben verzameld aan de oever van de Neva. De mannen gebruiken vervolgens blaaspijpjes om hun vriendinnen liefdesbriefjes toe te schieten, gerold in pijltjes van krantenpapier, die de vrouwen in gebarentaal beantwoorden. Het is een fascinerende voorstelling.
Igor kan me ook vertellen dat zo’n veertig procent van de mannen, maar zeker de helft van de vrouwen weer vervalt in criminele activiteiten zodra ze vrijkomen. Volgens hem hebben de vrouwen het in gevangenschap moeilijker. De mannen zijn verplicht te werken en kennen daardoor meer discipline en regelmaat op hun afdeling. De vrouwen werken alleen als ze kans willen maken op strafvermindering. Daarbij zijn ze verantwoordelijk voor hun eigen hygiëne en moeten zelf grote tonnen water koken om hun lichaam, hun kleding en hun cel enigszins te kunnen wassen.
Igor zelf komt over drie jaar vrij, dat wil dus zeggen als psycholoog en bewaker. Deze extreem zware baan kent een vervroegd pensioen, en het schijnt mij toe dat de zwaarmoedige Igor vooral om díe reden zijn werkdagen uitzit. Hij verdient zwart wat bij als taxichauffeur en heeft ook thuis nog heel wat werk te verzetten. Igor deelt een tweekamerappartement met zijn gezin en half verlamde schoonmoeder- waardoor er voor hemzelf, zijn vrouw en twee kinderen maar één kamer overblijft. Zij slapen dus in stapelbedden. Men fluistert dat zijn vrouw jaarlijks terugkerende aanvallen van schizofrenie heeft, en Igor zelf verteld me zuchtend dat zijn dochter voor praktisch alles wat eetbaar is allergisch is, waardoor zij op een dieet van courgette en rijst is gezet.
Tien jaar geleden was Igor degene die de boerderij in Lezje beheerde. Hoewel hij toen geen keuze had, omdat hij illegaal uit Kirgistan was gekomen en op een verblijfsvergunning wachtte, heeft hij aan zijn tijd op het platteland goede herinneringen. `Sometimes I want to go to Lezje… Just look, but eh… eh… Something stop me, because I think when I will see, I will be sad…’ hakkelt hij voor zich uit starend. Dan moet hij gaan. Zijn vrouw, die vrijwel nooit het huis verlaat, wordt jaloers als hij te lang op zich laat wachten. Met gebogen hoofd sloft hij terug naar zijn flat, om voor de nacht te worden ingesloten…
Geen opmerkingen:
Een reactie posten