Nu er zoiets bestaat als Oostindisch doof, zou ik hier graag de term Russisch blind willen introduceren. Het is me opgevallen dat Russen onverstoord met een dromerige blik voor zich uit kunnen staren, schijnbaar zonder te zien wat zich om hen heen afspeelt. Nu moet je in Rusland ook vaak lang wachten, op de bus, op een ambtenaar of op een afspraak met een ander. De Russen lijken zich in zo’n geval te verplaatsen naar een andere wereld, die zich ergens in hun hoofd bevindt. Wel worden er al starend nog oppervlakkige gesprekjes gevoerd, en ik ben me al een paar keer lam geschrokken als een langs mij heen starende Rus opeens begon te praten.
Vandaag ga ik met de bus naar de stad. Een conductrice met een slecht permanent en een rol kaartje om haar nek neemt starend mijn roebels in ontvangst. Voorin de bus is nog een plaats vrij, met de rug naar de chauffeur. Zo kan ik de hele bus overzien en de mijmenrende gezichten tegenover me rustig bekijken. Met de Russische gitaarmuziek van de buschauffeur op de achtergrond bedenk ik me waarom ik zoveel van dit land hou: het zijn de Russen zelf. Een uit de kluiten gewassen boer met opgerolde mouwen en een gekrulde snor op zijn gebruinde gezicht. Een oud vrouwtje wiens scheve bril met stukjes blauwe tape aan elkaar hangt. Een vrouw van middelbare leeftijd op rubber laarzen met een enorme watermeloen op schoot. Een meisje met een fluoriserend groen jasje en afgekloven roze nagels. Twee jongens die in een zware alcoholwalm op elkanders schouder in slaap vallen.
We zijn aangekomen bij het metrostation. De twee jongens worden ruw wakker geschud door de conductrice. Bij de ingang verkopen gepensioneerde vrouwtjes kleine boeketjes korenbloemen uit eigen tuin. Een oneindig lange roltrap voert ons de diepe stoffige gangen van de metro in. Het Russische metrosysteem is een van de betere op aarde, aangelegd ten tijde van het communisme. Ik heb ooit horen zeggen dat het vastzetten van elke schroef als een socialistische daad is beschouwd. En inderdaad is het metronet een van de meest dankbare erfenissen van het oude regime. Het bereikt vrijwel alle uithoeken van de stad. Op de lange afstanden wordt in de schuddende wagons ook heel wat afgestaard. Iedere Rus lijkt zich al te bevinden op bestemmingen elders in de stad. Een Nederlandse vriend van me noemde het metrostelsel ooit de gedachtengangen van St Peterburg. Een treffende omschrijving.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten