Ook al zijn kolchoz en sovchoz inmiddels historische begrippen geworden, op het Russische platteland wordt nog steeds collectief gewerkt. Zijn de frambozen rijp, dan lijkt het alsof iedereen op dezelfde dag met email emmertjes tussen de stekelige takken staat te plukken. Alle buren graven in dezelfde week hun aardappels uit en begin september trekken alle families op dezelfde mooie herfstdag het bos in om paddestoelen te zoeken. Ook nemen de Russen nemen met een oneindige vanzelfsprekendheid de zorg voor hun gasten op zich, zodat het af en toe moeilijk valt je niet bezwaard te voelen. Maar ondertussen heb ik in de gaten dat men hier nu eenmaal afhankelijk van elkaar is en dat feit volledig heeft accepteert. Russen die om de een of andere reden van huis zijn worden vaak opgevangen door vrienden of familie, maar evengoed door vage kennissen als die toevallig de enige bekenden zijn in dat district. Of het nu is omdat de gast voor een studie komt, of omdat hij wegens onhandelbare drankproblemen uit zijn eigen huis verjaagd is. Altijd staat ergens wel een divan klaar, een paar pantoffels en een bord soep. Ook al is de ontvangst dan minder hartelijk, slapen en eten zul je als gast.
Ik wist uit ervaring dus dat ik de planning van mijn eigen reis beter uit handen kon geven. Ik zou verblijven bij vrienden en aldus vanzelf worden opgenomen in hùn planning. En wat is nu een betere manier om het land te leren kennen dan met de Russen zelf?
`Tonight we will prepare ze banja’ kondigt mijn gastvrouw Lena de derde avond aan. De banja is een houten badhuisje dat bijna iedere Rus die op het platteland woont in de achtertuin heeft staan. Wekelijks wordt het metalen kacheltje erin hoog opgestookt en vindt een collectief badritueel plaats waarbij men elkaar de rug schobt en gezellig in het stomende hokje zit te kletsen. De mannen eerst, daarna de vrouwen. Ook zijn er `vjeniks’, samengebonden bosjes berken-, eiken- of naaldboomtwijgen die in heet water liggen te wachten en een heerlijk frisse geur verspreiden. Met deze `vjeniks’ geeft men elkaar een flinke afranseling die de bloedsomloop versneld en de hartslag doet stijgen.
Als ik met de vrouwen zwetend de banja uitkom lopen de mannen al met rode hoofden rond de tuintafel met een biertje in de hand. Pavel en Oleg blazen juist de barbecue aan. Ilia legt gevulde courgettes op het grillijzer. Op tafel ligt een net vol gedroogde zoute visjes, zo uit de Neva, die we alvast staand ontvellen en afkluiven. In alle haast zijn bij Ikea nog een paar extra stoelen gekocht die de mannen in elkaar beginnen te zetten. Omdat het niet erg goed wil lukken krijgen ze tussendoor steeds hun bier en visjes aangereikt. `Russian Ikea’ grap ik, en de Russen lachen haast nog harder dan ik om het hele schouwspel. Tot slot snijden we gezamenlijk een grote watermeloen aan een proosten met een glaasje wodka. `Op de banja! Op goed eten! Op goede vrienden!’
Geen opmerkingen:
Een reactie posten